De Voedselbanken Nederland zijn eigenlijk 'een krankzinnig logistiek succes', zegt voorzitter Leo Wijnbelt. Maar ook een organisatie die piept en kraakt in zijn voegen. Honger in Nederland is niet langer ondenkbaar.
"Unilever en Too Good To Go, een initiatief tegen voedselverspilling, gaan producten die niet meer via de supermarkt verkocht kunnen worden tegen de helft van de prijs thuisbezorgen," berichtte NU.nl dinsdag nog. Het gaat dan bijvoorbeeld om seizoensproducten, zoals erwtensoep waar in een warme winter minder vraag naar is, een pindakaasvariant die toch niet in de smaak valt of producten met een foutje op het etiket.
Ook supermarktoutlet Foodello is regelmatig in het nieuws. De van oorsprong Finse online supermarkt verkoopt restpartijen uit supermarkten. Het zijn zo maar twee voorbeelden van initiatieven die in eerste instantie bedoeld zijn om voedselverspilling tegen te gaan, en die het in deze tijden van hoge energie- en voedselprijzen goed doen.
Opdrogende voedselstromen
Het 'succes' in de strijd tegen voedselverspilling heeft een keerzijde. Van oudsher gingen dit soort restpartijen naar de Voedselbanken. Zij maakten er voedselpakketten mee voor degenen die daarvoor in aanmerking komen van de bijna 1 miljoen mensen die in Nederland onder de armoedegrens leven. Voedselbanken Nederland - de koepelorganisatie van de 172 lokale voedselbanken in ons land - investeerde de afgelopen jaren in professionalisering van de keten en in partnerschappen met producenten en leveranciers. Meer dan 13.000 vrijwilligers maken het mogelijk dat inmiddels 120.000 mensen per week voedsel ontvangen, 30% meer dan in 2021.
Hoe gaat deze organisatie om met de opdrogende voedselstromen, juist in deze crisistijden?
Wijnbelt worstelt al 1,5 jaar met het vraagstuk en is uitgesproken. "De vraag die op tafel ligt, kunnen wij niet alleen beantwoorden. Wat nodig is, is een publiek-private samenwerking om op lange(re) termijn voedselhulp te kunnen blijven verstrekken." De focus nú ligt op het doorkomen van de winter, waarvoor Voedselbanken Nederland in gesprek is met bestaande en nieuwe donateurs. Ook het Wintercollectief (waar inmiddels 10 producenten bij aangesloten zijn) verlicht de tekorten.
Voor de langere termijn is het echter onvermijdelijk om met onder meer de Rijksoverheid in gesprek te gaan over het financieren van voedselhulp nu de verspillingsstroom opdroogt en niet meer voldoende is. De uitkomst van die gesprekken is nog ongewis. Honger onder arme Nederlanders is geen ondenkbaar perspectief meer.
Haalbaarheidsstudie
Op zoek naar een langetermijnoplossing voor het voedselverspillingsvraagstuk én voedselhulp werd in 2021-2022 een haalbaarheidsstudie uitgevoerd in opdracht van het ministerie van LNV. Het eindrapport, Haalbaarheidsonderzoek Sociaal-Maatschappelijke Menukaart' werd in oktober aan de Tweede Kamer aangeboden. Wijnbelt: "Het was onze gezamenlijke droom, een 'Social Enterprise' die reststromen zou verwaarden in producten, die zou vermarkten via de reguliere kanalen en daarmee de sociaal-maatschappelijke hulp zou faciliteren." Maar helaas, de Menukaart bleek niet haalbaar.
Dit artikel afdrukken
Ook supermarktoutlet Foodello is regelmatig in het nieuws. De van oorsprong Finse online supermarkt verkoopt restpartijen uit supermarkten. Het zijn zo maar twee voorbeelden van initiatieven die in eerste instantie bedoeld zijn om voedselverspilling tegen te gaan, en die het in deze tijden van hoge energie- en voedselprijzen goed doen.
Opdrogende voedselstromen
Het 'succes' in de strijd tegen voedselverspilling heeft een keerzijde. Van oudsher gingen dit soort restpartijen naar de Voedselbanken. Zij maakten er voedselpakketten mee voor degenen die daarvoor in aanmerking komen van de bijna 1 miljoen mensen die in Nederland onder de armoedegrens leven. Voedselbanken Nederland - de koepelorganisatie van de 172 lokale voedselbanken in ons land - investeerde de afgelopen jaren in professionalisering van de keten en in partnerschappen met producenten en leveranciers. Meer dan 13.000 vrijwilligers maken het mogelijk dat inmiddels 120.000 mensen per week voedsel ontvangen, 30% meer dan in 2021.
Hoe gaat deze organisatie om met de opdrogende voedselstromen, juist in deze crisistijden?
Honger onder arme Nederlanders is geen ondenkbaar perspectief meerLeo Wijnbelt, voorzitter van Voedselbanken Nederland: "De voedselbanken hebben een tweeledig doel. In de allereerste plaats voorkomen we voedselverspilling en in de tweede bestrijden we armoede met voedselhulp. Wij juichen dan ook ieder initiatief dat voedselverspilling tegengaat toe. Maar dat mag niet tot gevolg hebben dat juist de armsten in ons land het kind van de rekening worden."
Wijnbelt worstelt al 1,5 jaar met het vraagstuk en is uitgesproken. "De vraag die op tafel ligt, kunnen wij niet alleen beantwoorden. Wat nodig is, is een publiek-private samenwerking om op lange(re) termijn voedselhulp te kunnen blijven verstrekken." De focus nú ligt op het doorkomen van de winter, waarvoor Voedselbanken Nederland in gesprek is met bestaande en nieuwe donateurs. Ook het Wintercollectief (waar inmiddels 10 producenten bij aangesloten zijn) verlicht de tekorten.
Voor de langere termijn is het echter onvermijdelijk om met onder meer de Rijksoverheid in gesprek te gaan over het financieren van voedselhulp nu de verspillingsstroom opdroogt en niet meer voldoende is. De uitkomst van die gesprekken is nog ongewis. Honger onder arme Nederlanders is geen ondenkbaar perspectief meer.
Haalbaarheidsstudie
Op zoek naar een langetermijnoplossing voor het voedselverspillingsvraagstuk én voedselhulp werd in 2021-2022 een haalbaarheidsstudie uitgevoerd in opdracht van het ministerie van LNV. Het eindrapport, Haalbaarheidsonderzoek Sociaal-Maatschappelijke Menukaart' werd in oktober aan de Tweede Kamer aangeboden. Wijnbelt: "Het was onze gezamenlijke droom, een 'Social Enterprise' die reststromen zou verwaarden in producten, die zou vermarkten via de reguliere kanalen en daarmee de sociaal-maatschappelijke hulp zou faciliteren." Maar helaas, de Menukaart bleek niet haalbaar.
Uit de Sociaal-Maatschappelijke Menukaart:
"Ondanks het feit dat het logisch lijkt om met reststromen producten te maken voor voedselhulp maakt de complexiteit van ons voedselsysteem juist dat het tegenovergestelde waar is. Het haalbaarheidsonderzoek heeft duidelijk gemaakt dat de spelers in de voedselketen het nu niet haalbaar achten de Sociaal Maatschappelijke Menukaart te realiseren. Ons voedselsysteem is gericht op ‘efficiëntie’: zo veel mogelijk, zo goedkoop mogelijk. Het efficiënt maken van ons voedselsysteem heeft er voor gezorgd dat de keten van grond tot mond verdeeld is. Iedere speler is kampioen op zijn eigen onderdeel. Maar het totaal is in dit geval niet meer dan de som der delen. Sterker nog: het is minder. Want juist deze versnippering, scheve verdeling van macht in de keten en de heftige onderlinge concurrentie, maakt dat verspilling ontstaat."
"Ondanks het feit dat het logisch lijkt om met reststromen producten te maken voor voedselhulp maakt de complexiteit van ons voedselsysteem juist dat het tegenovergestelde waar is. Het haalbaarheidsonderzoek heeft duidelijk gemaakt dat de spelers in de voedselketen het nu niet haalbaar achten de Sociaal Maatschappelijke Menukaart te realiseren. Ons voedselsysteem is gericht op ‘efficiëntie’: zo veel mogelijk, zo goedkoop mogelijk. Het efficiënt maken van ons voedselsysteem heeft er voor gezorgd dat de keten van grond tot mond verdeeld is. Iedere speler is kampioen op zijn eigen onderdeel. Maar het totaal is in dit geval niet meer dan de som der delen. Sterker nog: het is minder. Want juist deze versnippering, scheve verdeling van macht in de keten en de heftige onderlinge concurrentie, maakt dat verspilling ontstaat."
Ergens volgend jaar gaat het echt knijpen"En daarmee ontviel ons de oplossing voor de langere termijn," zegt Wijnbelt. "We zetten dus alle zeilen bij om de komende winter door te komen. Ergens volgend jaar gaat het echt knijpen." Dankzij de inspanningen van de afgelopen jaren hebben de Voedselbanken zich ontwikkeld tot een fenomeen dat je gerust mag omschrijven als een "krankzinnig logistiek succes". Maar die situatie kent een eindigheid, en daarom is het van belang op alle fronten te praten om te proberen tijdig tot een structurele oplossing te komen. "Je mag als samenleving niet accepteren dat het tegengaan van voedselverspilling ten koste gaat van de mensen die het niet kunnen dragen," besluit Wijnbelt.
Nog 3
Je hebt 0 van de 3 kado-artikelen gelezen.
Op 2 september krijg je nieuwe kado-artikelen.
Op 2 september krijg je nieuwe kado-artikelen.
Als betalend lid lees je zoveel artikelen als je wilt, én je steunt Foodlog
Lees ook
Heel duidelijk wat je onaantastbare positie is James. Jammer voor jou, al realiseer je je dat niet tot Armageddon. Kennen we hier in ons land ook een voorbeeld van (die 'toevallig' gefinancierd/ ondersteund wordt door jou rechtse partijen in de US).... die ook alle wetenschap en sociale kennis ontkent, erger zelfs.... oproept tot tribunalen (als Trump deed bij Clinton).
We zitten nu in een scenario van >2,5 graad opwarming.
Waar zijn die groeiende gletsjers, toenemende permafrost? Waar zijn de ijsmeren van vroeger hier gebleven? (het enig zijn nog de prachtige foto's doe ik toen maakte). Waar zijn de afnemende bosbranden, zeespiegelstijging, minder overstromingen en weersextremen? Je bent echt de weg kwijt James.
Wat nog af te wachten valt is het mogelijke stoppen van de Noordelijke Golfstroom agv het smelten van de gletsjers op Groenland, die als pomp functioneren... dat zou wel een omslag betekenen in hitte/koude verhoudingen (van beiden extreem... met alle orkanen als één (van de vele verwoestende) gevolgen). SF?
''Zoals de geschiedenis aantoont. DeSantis net zo vreselijk anti-humaan als Trump.''
Geen idee waar je zulke vreemde waan ideeën vandaan haalt, tenzij je luister naar tuig als Obama en Clinton.
Vreemd dat zo'n ''anti-humaan'' figuur als DeSantis zo geliefd is en dat mensen uit heel de VS aan het migreren zijn naar Florida, terwijl California leeg stroomt.
Wat het klimaat betreft, je luistert naar de verkeerde mensen die kletsen naar wat het WEF hen voorschrijft. Volgens echte wetenschappers is er geen klimaat crisis. Het lijkt niet warmer te worden eerder kouder. Maar ik ga niet verder over uitbreiden. Is niet meer terzake deze column.
Rechtse figuren die jij propageert James zijn wel degelijk ongenuanceerde machtswellustelingen... die geen echt oog hebben voor klimaat (of zelfs de problemen ontkennen en grote belangen hebben in fossiel) en sociale omstandigheden. Zoals de geschiedenis aantoont. DeSantis net zo vreselijk anti-humaan als Trump.
Je ziet echt niet wat nodig is in deze wereld. Jammer voor jou (je kids?), maar er zijn méér intelligente mensen - en wetenschappers - gelukkig!
Ja, Trumpiaanse trekken kom ik tegen bij Rutte en Kaag. En eerlijk gezegd vind ik Segers ook geen frisse figuur mee. Met andere woorden onze denkbeelden over wat normaal is liggen nog al uit elkaar. Links in Nederland zowel als in de VS en Canada is volkomen de weg kwijt. Gelukkig beginnen verschillenden Dems dat ook in te zien. Maar dit is een ander verhaal. Helaas heeft het wel te maken met de honger en de armoede van veel mensen. Nooit vergeten dat Nederland en Canada beide zijn aangemerkt door het WEF als "pilot projects". Als de total control hier lukt, gaat het global. Noem daarom Danielle Smith nationalistisch, ze heeft geen goed woord over voor het WEF. Neither do I.
We hebben een tegengestelde mening over geliefd. Voor mij heeft DeSantis Trumpiaanse trekjes en Daniella Smith nationalistische.