De NOS bracht gisteren het nieuws dat borstvoedingsthee met venkel, anijs of karwij gevaarlijk is. Het Voedingscentrum adviseerde altijd al een matig gebruik. Dit advies is nu aangescherpt. Het gebruik van de theeën wordt afgeraden naar aanleiding van een onderzoek van de afdeling BuRO van de NVWA.
Bij een rondleiding door het culinair historisch kookmuseum in Appelscha krijg je te horen dat de traditie om beschuit met muisjes (muisjes = anijszaad met suiker) te eten na de bevalling, in Nederland is ingevoerd door koningin Juliana. Dit gebeurde tijdens haar vierde zwangerschap (in 1946) en had tot doel ervoor te zorgen dat de kraamvrouwen goed melk gaven. Dat was na de Hongerwinter namelijk nogal een probleem.
Inmiddels heeft de Nederlandse overheid een heel ander standpunt over borstvoedingskruiden. Op de site van het Voedingscentrum valt te lezen: “Het gebruik van borstvoedingsthee met venkel en anijs wordt afgeraden voor zwangeren en vrouwen die borstvoeding geven. Borstvoedingsthee met venkel en anijs bevat namelijk aromastoffen (allylalkoxybenzenen) zoals estragol, trans-anethol en d-carvon die schadelijk zijn voor de lever. Van estragol is uit studies met muizen bekend dat het levertumoren kan veroorzaken.”
'Er is te weinig over bekend'
De Europese Geneesmiddelen Autoriteit EMA beschrijft anijs en venkel als traditionele geneesmiddelen. Zij vindt anijszaden niet geschikt voor kinderen onder 12 jaar en venkelzaad niet voor kinderen onder 4 jaar. Niet omdat het per se gevaarlijk is, maar omdat er te weinig over bekend is.
Een klein rekensommetje: als een kraamvrouw met het bezoek mee de beschuiten met muisjes eet kan ze 20 gram anijszaad per dag binnenkrijgen. Een borstvoedingsthee in de medicinale dosis wordt volgens de EMA gemaakt van circa 6 tot 10 gram/dag venkel- of anijszaad. We hebben het dan theoretisch over zo’n 200 mg vluchtige olie per dag (daarin zit circa 80 à 90% van de bovengenoemde stoffen). In de praktijk is in deze hoeveelheid venkelzaad 1,5 – 150 mg estragol aanwezig. In venkelthee zit uiteindelijk op zijn hoogst echter 0,8 mg estragol per liter. Het BuRO komt dan ook tot de conclusie dat zelfs bij een hele liter thee per dag het risico voor de vrouw zelf zeer gering is. Maar onzeker is hoeveel estragol uiteindelijk in de moedermelk terecht komt. Het nieuwe advies wil ieder risico op een te hoge dosis uitsluiten.
'Gevaarlijk'
Zoals ik onlangs ook al constateerde, groeit de gedachte dat kruiden gevaarlijk zijn. Ik zie daarin een uiting van de war on unregistered drugs die vrij verkrijgbare werkzame kruiden uit de Warenwet in de Geneesmiddelenwet duwt. Plantenpreparaten worden daarin niet beoordeeld vanuit ervaringen in de praktijk, maar op basis van de toxiciteit van uit hen geïsoleerde stoffen. De vraag is of het oordelen op basis van losse stofjes in plaats van het onderzoeken van het hele voedingsmiddel terecht is.
Terug naar het advies om anijs, venkel, karwij en komijn te mijden tijdens zwangerschap en lactatie. Nee, volgens het BuRo zijn anijs en muisjes voor volwassenen ongevaarlijk; dat geldt ook voor venkel. BuRO stelt alleen ''dat een gezondheidsrisico voor baby's gevoed met deze moedermelk niet volledig kan worden uitgesloten”. Eerder wees ik hier op de zware hamer van deze manier van denken voor uiteindelijk alle kruiden en voedingsmiddelen met werkzame componenten. En dat zijn er heel wat.
Dit artikel afdrukken
Inmiddels heeft de Nederlandse overheid een heel ander standpunt over borstvoedingskruiden. Op de site van het Voedingscentrum valt te lezen: “Het gebruik van borstvoedingsthee met venkel en anijs wordt afgeraden voor zwangeren en vrouwen die borstvoeding geven. Borstvoedingsthee met venkel en anijs bevat namelijk aromastoffen (allylalkoxybenzenen) zoals estragol, trans-anethol en d-carvon die schadelijk zijn voor de lever. Van estragol is uit studies met muizen bekend dat het levertumoren kan veroorzaken.”
'Er is te weinig over bekend'
De Europese Geneesmiddelen Autoriteit EMA beschrijft anijs en venkel als traditionele geneesmiddelen. Zij vindt anijszaden niet geschikt voor kinderen onder 12 jaar en venkelzaad niet voor kinderen onder 4 jaar. Niet omdat het per se gevaarlijk is, maar omdat er te weinig over bekend is.
Een klein rekensommetje: als een kraamvrouw met het bezoek mee de beschuiten met muisjes eet kan ze 20 gram anijszaad per dag binnenkrijgen. Een borstvoedingsthee in de medicinale dosis wordt volgens de EMA gemaakt van circa 6 tot 10 gram/dag venkel- of anijszaad. We hebben het dan theoretisch over zo’n 200 mg vluchtige olie per dag (daarin zit circa 80 à 90% van de bovengenoemde stoffen). In de praktijk is in deze hoeveelheid venkelzaad 1,5 – 150 mg estragol aanwezig. In venkelthee zit uiteindelijk op zijn hoogst echter 0,8 mg estragol per liter. Het BuRO komt dan ook tot de conclusie dat zelfs bij een hele liter thee per dag het risico voor de vrouw zelf zeer gering is. Maar onzeker is hoeveel estragol uiteindelijk in de moedermelk terecht komt. Het nieuwe advies wil ieder risico op een te hoge dosis uitsluiten.
Ik zie daarin een uiting van de 'war on unregistered drugs' die vrij verkrijgbare werkzame kruiden uit de Warenwet in de Geneesmiddelenwet duwtVenkelolie in de juiste dosis beschermt de lever van ratten tegen tetrachloride-schade. Toch kunnen ratten, na langdurige toediening van een hoge dosis estragol, een geïsoleerde component uit deze olie, levercarcinomen ontwikkelen. Er zitten echter in venkel- en anijszaden ook andere componenten die de eventuele risico's waarschijnlijk zullen verzachten. Het BuRO vermoedt daarentegen dat deze juist de risico's zoals vastgesteld voor de geïsoleerde verbindingen kunnen verhogen. Wel haalt het BuRo enkele studies aan die laten zien dat venkelpreparaten effectief werken tegen kolieken bij baby's en dat fenegriekthee de melkproductie vergroot.
'Gevaarlijk'
Zoals ik onlangs ook al constateerde, groeit de gedachte dat kruiden gevaarlijk zijn. Ik zie daarin een uiting van de war on unregistered drugs die vrij verkrijgbare werkzame kruiden uit de Warenwet in de Geneesmiddelenwet duwt. Plantenpreparaten worden daarin niet beoordeeld vanuit ervaringen in de praktijk, maar op basis van de toxiciteit van uit hen geïsoleerde stoffen. De vraag is of het oordelen op basis van losse stofjes in plaats van het onderzoeken van het hele voedingsmiddel terecht is.
Terug naar het advies om anijs, venkel, karwij en komijn te mijden tijdens zwangerschap en lactatie. Nee, volgens het BuRo zijn anijs en muisjes voor volwassenen ongevaarlijk; dat geldt ook voor venkel. BuRO stelt alleen ''dat een gezondheidsrisico voor baby's gevoed met deze moedermelk niet volledig kan worden uitgesloten”. Eerder wees ik hier op de zware hamer van deze manier van denken voor uiteindelijk alle kruiden en voedingsmiddelen met werkzame componenten. En dat zijn er heel wat.
Nog 3
Je hebt 0 van de 3 kado-artikelen gelezen.
Op 2 september krijg je nieuwe kado-artikelen.
Op 2 september krijg je nieuwe kado-artikelen.
Als betalend lid lees je zoveel artikelen als je wilt, én je steunt Foodlog
Lees ook
#5 Maria Janssens hoezo zitten er geen bacteriën in yoghurt? Ik maak zelf yoghurt en gebruik om te enten gewoon supermarktyoghurt. Ook die waarop niets wordt gezegd over de beestjes. Gaat prima.
Het is al erg genoeg dat Mammon een steeds bredere wig drijft tussen de mens en een volstrekt natuurlijke manier van leven. Wat het "stofjesdenken" echter nog veel schrijnender maakt, is dat er met zulke ongelijke maten wordt gemeten. Onze "normale" voeding staat bol van de "stofjes" waarvan we al sinds jaar en dag weten dat ze (bijvoorbeeld) regelrecht kankerverwekkend zijn als ze in te grote hoeveelheden worden ingenomen. Daarom zijn ze allemaal netjes gereguleerd en mogen er per voedingsmiddel niet meer dan bepaalde hoeveelheden van zulke stofjes in voorkomen. Maar ze mogen er dus nog steeds wèl in worden gestopt.
Bij mijn weten is er geen enkel voedingsadvies op basis van grondig onderzoek naar wat er gebeurt als je je (zoals helaas maar al te veel mensen doen) regelmatig uitsluitend voedt met levensmiddelen waarin zulke stofjes in hun gestandaardiseerde maximale hoeveelheden zijn toegestaan. Noch over het effect van stapelen, noch over het effect van combineren heb ik ooit iets zinnigs gepubliceerd gezien.
Mij dunkt dat de dames en heren toxicologen vele jaren zoet kunnen zijn als zij hun tanden zouden zetten in deze stapel- en combinatie-opgave, die (in mijn optiek) oneindig veel zinniger is dan het demoniseren van afzonderlijke stofjes in natuurlijke levensmiddelen waar de mens al duizenden jaren wèl bij vaart.
#5 Een minieme, maar significante correctie: het is niet Corona zelf welke huid-huidcontact afraadt/verbiedt, het zijn de door de politiek voorgeschreven maatregelen ter voorkoming van verspreiding van het virus. Dat juist door de maatregelen het immuunsysteem verzwakt wordt lijkt sterk op het weggooien van het kind met het badwater.
De stille opmaat naar de gereanimeerde Codex Alimentarius plannen.
Mijn dochter van 10 leeft al 10 jaar op een boterham met anijssuiker iedere morgen. Ze zweert erbij. Dat spul heeft wel de eufemistische naam gestampte muisjes. Geestig.
Overigens heeft haar moeder gedurende de draag- en zoogtijd van 2 x 9 maanden zóveel ontbijtkoek en earl grey thee gegeten dat dezelfde dochter allang prenataal van een coumarinevergiftiging had moeten komen te overlijden.
Oja, borstvoeding is natuurlijk sowieso dubieus. Zitten allemaal antistoffen in. Heeft moeder die zelf niet nodig ofzo? Kan die baby dat niet lekker zelf regelen?
En erger, het werkt ook nog eens anti concentratie van macht en geld bij de "levensmiddelen" multinationals. Die op hun beurt bij ons thuis als "vernietigingsmachine" danwel "genotmiddelen industrie" worden aangemerkt.